Ασκήσεις πειθαρχίας
Παραδέξου το ρόλο της θέλησης στην καθημερινή σου ζωή: από την ώρα που χτυπάει το ξυπνητήρι, το πρωί, είναι η μόνη δύναμη που σε κάνει να αποχωριστείς το ζεστό, μαλακό πάπλωμά σου και να σηκωθείς. Θέλεις τώρα μια κούπα αχνιστό καφέ και τρέμεις από νεύρα μέχρι ν’ αρχίσει να δουλεύει η καφετιέρα και να τρέξει το αρωματικό ρόφημα, ενώ αισθάνεσαι περήφανη που αντιστάθηκες και δεν έδωσες χθες το απόγευμα €200 για ν’ αγοράσεις παπούτσια ή που έσπρωξες τις τηγανητές πατάτες μακριά από το πιάτο σου, στο μεσημεριανό φαγητό. Και τέλος, δεν αισθάνεσαι καθόλου άσχημα που δεν θέλησες να συνοδέψεις το σύντροφό σου στο σινεμά, επειδή για άλλη μια φορά εκείνος ξέχασε να πληρώσει το λογαριασμό της ΔΕΗ.
Η καθημερινότητά μας είναι γεμάτη πειρασμούς που δοκιμάζουν τον αυτοέλεγχό μας και μειώνουν τη θέλησή μας ή αντίθετα, την κάνουν πιο ισχυρή. Σύμφωνα, μάλιστα, με νέες έρευνες, είναι εύκολο να μάθεις να επιβάλλεσαι στον εαυτό σου παραμένοντας ψύχραιμη. Βασική προϋπόθεση είναι να συνειδητοποιήσεις ότι κάνοντας οτιδήποτε δεν θέλεις να κάνεις (π.χ., αποφεύγοντας να απαντήσεις στα καυστικά σχόλια της πεθεράς σου, παλεύοντας να μην αναβάλεις μια ανιαρή υποχρέωση) γυμνάζεις εξίσου αυτόν τον αόρατο μυ. Σύμφωνα, εξάλλου, με τον δρα Roy Baumeister, διευθυντή του Τμήματος Κοινωνικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, η θέληση λειτουργεί ακριβώς όπως ένας μυς: μπορεί να κουραστεί από την υπερ-προσπάθεια και τις καταχρήσεις, μπορεί όμως και να ενδυναμωθεί τόσο ώστε να αισθάνεσαι πιο παραγωγική, λιγότερο αγχωμένη, πιο χαρούμενη. Πώς θα τα καταφέρεις; Αρκεί να ακολουθήσεις έναν εσωτερικά πιο υγιή τρόπο ζωής!
1 Παίξε άμυνα!
Βιντεοσκοπώντας ομάδες Γερμανών εργαζομένων, ο δρ Baumeister ανακάλυψε ότι πολλοί ξόδευαν 3-4 ώρες καθημερινά προκειμένου να καταφέρουν ν’ αντισταθούν σε πολύ ανθρώπινες επιθυμίες, όπως το να πάρουν έναν υπνάκο ή να εκμεταλλευθούν το μεσημεριανό τους διάλειμμα για χαλάρωση. Συγχρόνως διαπίστωσε ότι οι εργαζόμενοι με ισχυρό αυτοέλεγχο αντιστέκονταν λιγότερο στις επιθυμίες τους, σε σύγκριση με τους υπόλοιπους. Αν, λοιπόν, ο αυτοέλεγχος αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να αποφεύγουμε τους πειρασμούς, τότε γιατί τα άτομα που τον έχουν σε μεγαλύτερο βαθμό δεν τον πολυχρησιμοποιούν; Η εξήγηση είναι σχετικά απλή: τα άτομα αυτά ξέρουν πώς να τακτοποιούν εκ των προτέρων τα πράγματα ώστε να αποφεύγουν πιθανά προβλήματα. Είναι τα ίδια άτομα που δεν ξεχνούν ποτέ να κάνουν σέρβις στο αμάξι τους και τελειώνουν εγκαίρως τα επαγγελματικά projects τους. Με λίγα λόγια; Παίζουν συχνά επίθεση αντί για άμυνα, που σημαίνει ότι οργανώνονται έτσι ώστε να έχουν πιο ρεαλιστικές πιθανότητες να πετύχουν τους στόχους τους.
2 Εκμεταλλεύσου τη νηνεμία πριν την τρικυμία
Όπως μπορείς να κοντρολάρεις -ίσως και να προλάβεις- τις ξαφνικές αγχώδεις καταστάσεις, έτσι μπορείς να εκμεταλλευθείς τις ήρεμες στιγμές για να απαλλαγείς από παλιές, επίμονες συνήθειες. Το να σταματήσεις να καπνίζεις ή να πίνεις, ακόμα και το να σταματήσεις να αποφεύγεις τις δύσκολες συζητήσεις, είναι πιο εύκολο να επιτευχθεί σε περιόδους που η ζωή σου μοιάζει να έχει λιγότερες απαιτήσεις. Αντίθετα, αν μόλις προσλήφθηκες σε μια νέα δουλειά, μην επιχειρήσεις τον ίδιο μήνα να κόψεις το τσιγάρο, ενώ αν ο γάμος σου αντιμετωπίζει προβλήματα, μην ξεκινήσεις τώρα δίαιτα. Αντίστοιχα, όταν ξέρεις πως όπου να ’ναι πλησιάζει άλλη μία θύελλα (επικείμενες απολύσεις στον εργασιακό σου χώρο, επιπλέον φορολογία κ.λπ.), πάρε βαθιές ανάσες και σκέψου: πώς θα μπορέσω να χρησιμοποιήσω καλύτερα τη δύναμη της θέλησής μου σήμερα, πώς αύριο και πώς την ερχόμενη εβδομάδα;
3 Μη χρονοτριβείς
Το 95% των ανθρώπων παραδέχεται πως αρκετές φορές αναβάλλει κάτι που έχει να κάνει. Τόσο ο δρ Roy Baumeister όσο και η δρ Dianne Tice, επίσης ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, επισημαίνουν ότι σημαντικό ρόλο παίζει η έλλειψη αυτοσυγκράτησης. Όταν τα άτομα που συνηθίζουν να χρονοτριβούν αισθάνονται αγχωμένα ή βαριεστημένα, προτιμούν να βελτιώσουν τη διάθεσή τους κάνοντας οτιδήποτε άλλο από αυτό που πρέπει να κάνουν. Με απλά λόγια, κοροϊδεύουν τον εαυτό τους. Αναπόφευκτα, ο λογαριασμός θα ’ρθει στο τραπέζι, οπότε οι αναβλητικοί τύποι θα χρειαστούν περισσότερη δύναμη θέλησης για να τον πληρώσουν και θα αγχωθούν διπλά σε σύγκριση με τους υπόλοιπους: γεγονός που ενδεχομένως να τους οδηγήσει ακόμα και στο να αρρωστήσουν. Ποιο είναι λοιπόν το ηθικό δίδαγμα; Προσπάθησε να σταματήσεις να μεταθέτεις τις δουλειές σου και μάθε να πιάνεις τον ταύρο από τα κέρατα!
4 Θυμήσου τα βασικά
Ενόσω πασχίζεις να βάλεις γκολ, ίσως ξεχνάς άλλα, περισσότερο σημαντικά πράγματα, όπως το να κοιμάσαι και να τρως κανονικά. Αυτό όμως θα σου κοστίσει σύντομα διπλά: πεινασμένη και κουρασμένη, δύσκολα θα μπορέσεις ν’ ανταπεξέλθεις σε μια σκληρή δουλειά. Οπότε, την επόμενη φορά που θα θελήσεις να κόψεις πρώτη το νήμα στο τέρμα, ενίσχυσε τη θέλησή σου με ένα μήλο ή μια χούφτα αμύγδαλα και οπωσδήποτε με έναν καλό ύπνο.
5 Ρίξ’ το στο γράψιμο
Για να βοηθήσεις τον εαυτό σου να παραμείνει εντός σχεδίου, άρχισε να σημειώνεις τις προόδους σου. Θα σε ενθαρρύνει, ενώ τις στιγμές που θα αισθάνεσαι πεσμένη θα ανατρέχεις στις σημειώσεις σου και θα παίρνεις κουράγιο. Το ότι φορτώθηκες ένα κιλό αυτή τη βδομάδα δεν θα φαντάζει τόσο αποθαρρυντικό συγκρίνοντάς το με το ότι εδώ και έξι μήνες κατάφερες -γιατί είχες πραγματικά θελήσει- να χάσεις αρκετά γραμμάρια.
6 Αντάμειβε τον εαυτό σου συχνά και καλά
Αλήθεια, τα καλά κίνητρα κάνουν δουλειά; Φυσικά, απαντά η Αμερικανίδα δημοσιογράφος Esther Dyson, μανιώδης κολυμβήτρια, η οποία εξηγεί πώς κατάφερε να μπει γενικότερα σε πρόγραμμα: όποτε δεν ξεχνούσε να περάσει με οδοντικό νήμα τα δόντια της, χάριζε στον εαυτό της 5΄λιγότερα σκληρής προπόνησης. «Καθένας χρειάζεται να βρει αυτό το κάτι που θα τον παρακινήσει να πειθαρχήσει», λέει η ίδια, και μάλλον είναι η ώρα να βρεις το δικό σου «κάτι»!
