Εφηβεία: Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα!
Σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές, σήμερα η εφηβεία ξεκινά νωρίτερα. Στη χώρα μας φυσιολογικό διάστημα έναρξης θεωρείται για τα κορίτσια μεταξύ 8-13 ετών και για τα αγόρια 9-14 ετών. Όσο νωρίτερα λοιπόν πάρει το παιδί τις απαραίτητες πληροφορίες για τα «καυτά» θέματα τόσο καλύτερα.
Η κόρη μου έχει πρώιμη εφηβεία. Να της μιλήσω τόσο νωρίς για το σεξ;
«Η αλήθεια είναι ότι τα κορίτσια με πρώιμη εφηβεία, αρχίζουν τη σεξουαλική τους ζωή σε μικρότερη ηλικία, επομένως η απάντηση είναι καταφατική. Γι' αυτό και προτείνεται η χορήγηση του εμβολίου κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας», εξηγεί η Μαρία Μανιάτη-Χρηστίδη, παιδοενδοκρινολόγος-παιδίατρος, Δρ Πανεπιστημίου Αθηνών. Το ζητούμενο είναι να μη μάθει το παιδί από άλλες «πηγές» για το σεξ, την αντισύλληψη και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Τι να κάνεις: «Οι ξεκάθαρες συζητήσεις εξασφαλίζουν μεγαλύτερη ασφάλεια. Δεν χρειάζεται, πάντως, να της εξηγήσεις αναλυτικά όλες τις ορολογίες ή πρακτικές, αλλά είναι εξαιρετικά σημαντικό να την ενθαρρύνεις να απευθυνθεί σ’ εσένα μόλις ακούσει γι’ αυτές. Σημαντικό είναι να γνωρίζει ότι έχει κάθε δικαίωμα στην άρνηση οποιασδήποτε σωματικής επαφής της προκαλεί αμηχανία ή ντροπή», εξηγεί η Αλεξάνδρα Καππάτου, Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος.
Ο γιος μου σε ένα πάρτι ήπιε αλκοόλ, για να μην τον πουν «μικρό». Πώς να τον αποτρέψω;
Η εφηβεία είναι μια περίοδος που τα παιδιά θέλουν να δοκιμάσουν νέα πράγματα, όσο κι αν αυτά «ακούγονται» επικίνδυνα. Στις μέρες μας, το όριο της ηλικίας των αλκοολικών έχει μειωθεί στα 12 χρόνια, ενώ σύμφωνα με έρευνα της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας, σε μαθητές 16-17 ετών, δύο στους πέντε πίνουν συστηματικά. Κι ένα είναι το συμπέρασμα: η έλλειψη επικοινωνίας, συμπαράστασης, αλλά και ελέγχου από τους γονείς συνδέεται άμεσα τόσο με τη συχνότητα όσο και με την ποσότητα της κατανάλωσης!
Τι να κάνεις: «Στο παιδί πρέπει να γίνει συνείδηση ότι δεν χρειάζεται να πιει για να διασκεδάσει. Και αυτό είναι κάτι που εσύ πρέπει να του εξηγήσεις, δίνοντάς του παράλληλα και εναλλακτικές "cool" μεν -ασφαλείς δε- επιλογές. Για παράδειγμα, μπορεί να παραγγείλει ένα μη αλκοολούχο κοκτέιλ ή ένα αναψυκτικό», υποστηρίζει ο Δημήτριος Αμπαζής, Παιδίατρος.
Φοβάμαι μήπως ο γιός μου μπλέξει με κακές παρέες και ναρκωτικά. Τι να του πω;
Ένα παιδί μπορεί να δοκιμάσει τα ναρκωτικά για διάφορους λόγους: από περιέργεια, επειδή νομίζει ότι έτσι θα είναι «cool», επειδή αισθάνεται λυπημένο, φοβισμένο, αποτυχημένο, βαριεστημένο ή επειδή αντιμετωπίζει πολύ πιο σοβαρά (π.χ. οικογενειακά) προβλήματα. Ωστόσο, η πιθανότητα να «μπλέξει» ένα παιδί είναι πολύ μικρή αν τα γονεϊκά του πρότυπα είναι θετικά κι αν έχει μάθει από νωρίς να εκτιμά, να σέβεται τον εαυτό του και τους γύρω του, να είναι υπεύθυνο και να έχει αυτοπειθαρχία.
Τι να κάνεις: «Πρώτη εσύ οφείλεις να έχεις "κρατήσει" τη χρήση τσιγάρων, φαρμάκων, αντικαταθλιπτικών, αλκοόλ κ.λπ. μέσα σε όρια απολύτως αποδεκτά και, συγχρόνως, να έχεις «εξελίξει» τις γνώσεις σου για τα ναρκωτικά, ώστε να είσαι σε θέση να απαντάς σωστά στα σχετικά του ερωτήματα», συμβουλεύει η ειδικός και συνεχίζει «Να μιλάς στο παιδί χωρίς να του ασκείς κριτική, να το ακούς προσεκτικά, να το βεβαιώνεις καθημερινά με τα λόγια και τις πράξεις σου ότι το αγαπάς (ακόμα κι όταν διαφωνείς) και, επίσης καθημερινά, να προσπαθείς να κερδίσεις την εμπιστοσύνη του», συμβουλεύει η Μαρίνα Οικονόμου-Λαλιώτη, Ψυχίατρος.
Πώς να την προετοιμάσω την 10χρονη κόρη μου για την πρώτη της περίοδο;
Πράγματι, η εμμηνορρυσία αποτελεί πλέον συνηθισμένο φαινόμενο για 11χρονα και καθόλου σπάνιο ακόμα και για 10χρονα κορίτσια.
Τι να κάνεις: «Μην περιμένεις τα πρώτα έμμηνα για να της μιλήσεις για την περίοδο. Εξήγησέ της πως πρόκειται για μια λειτουργία που θα τη βοηθήσει (εσωτερικά και εξωτερικά) να προχωρήσει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα χρειαστεί ν’ αποχωριστεί τις αγαπημένες της ασχολίες, τις φίλες της ή τα παιχνίδια της», μας εξηγεί η Μυρτώ Σωτηροπούλου, Μαιευτήρας, Χειρουργός-Γυναικολόγος.
Γραμμή-SOS
«Είμαι 16 ετών και μόλις ανακάλυψα ότι είμαι έγκυος!» «Φοβάμαι ότι το παιδί μου κάνει χρήση ουσιών. Πώς να το χειριστώ;» Αυτά είναι μόνο δύο από τα δεκάδες θέματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι σύμβουλοι στη Γραμμή-Σύνδεσμος της Εταιρίας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού & του Εφήβου, 801 801 1177. Μια γραμμή η οποία λειτουργεί σε πανελλαδική εμβέλεια υπό την εποπτεία του Αν. Καθηγητή Παιδοψυχιατρικής κ. Ιωάννη Τσιάντη, απευθυνόμενη τόσο σε γονείς, συγγενείς, δασκάλους, επαγγελματίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας όσο και σε παιδιά κι εφήβους που θέλουν να μιλήσουν σε κάποιον απολύτως εμπιστευτικά και ανώνυμα. Απαντούν παιδοψυχίατροι, κλινικοί ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί, με βασικό στόχο την έγκαιρη και έγκυρη αναγνώριση προβλημάτων, την ουσιαστική υποστήριξη, τη σωστή πληροφόρηση καθώς και την πρόληψη.
Από το Prevention
